Categorie: Bezetting

1942 – Een Tobruk bunker in de Mariapolder

Een Tobruk (of Tobroek) is een soort bunker. De naam is afgeleid van de plaats Tobroek in Libië, waar deze bouwwerken in 1941 voor het eerst werden gebouwd door het Italiaanse leger. Later werd het model, een gewapende betonnen gevechtsruimte met een 8-hoekig of rond gat aan de bovenzijde, overgenomen door de Duitsers en zo […]

Bord ‘Deichverteidigungsmaterial’ te Puttershoek

Dit bijzondere (en zeldzame!) waarschuwingsbord uit WO2 hangt in het Veerhuys van Puttershoek. Op het bord staat deze tekst: Deichverteidigungsmaterial Eigenmächtige materialentnahme zu andere Zwecken is verboten Der Wehrmachtbefehlshaber in de Niederlanden Vrij vertaald: Het is verboden om eigenhandig het hier aanwezig dijkversterkingsmateriaal (dijkbescherming) mee te nemen (voor een ander doel), ondertekend door de bevelhebber […]

1941-1944 – Luchtbeschermingdienst Strijen

In 1939 werd de Luchtbeschermingsdienst (LBD) opgericht, met als taak de burgerbevolking te wijzen op de gevaren van luchtaanvallen. In de oorlog werd de verplichte verduistering gecontroleerd. Alle woonplaatsen moesten helemaal donker zijn, om te voorkomen dat ze als herkenningspunten voor geallieerde vliegtuigen zouden dienen. Leden van de LBD zorgden ook voor het verlenen van […]

Maria de Vos uit Numansdorp

Tijdens het uitzoeken van familiedocumenten kwamen deze stukken tevoorschijn. Mooie documenten uit de de Tweede Wereldoorlog betreffende Maria de Vos uit Numansdorp. In de oorlog werkte zij voor de Joodse Firma Blitz te Amsterdam. Zoals op het persoonsbewijs is te zien kwam ze naderhand terecht in diverse plaatsen. Een bijzondere brief betreffende Joodse bezittingen werd […]

1942 – Met een lelijk woord gaarkeuken

Enkele weken na de opening blijkt de Centrale Keuken in Oud-Beijerland een succes te zijn. Knipsel ‘Met een leelijk woord gaarkeuken genoemd’ – februari 1942 De Centrale Keuken (met een leelijk woord „gaarkeuken” genoemd) is bezig populair te worden, nadat zij nu gedurende drie weken haar werk ten behoeve van een groot aantal ingezetenen heeft […]

1943 – Kinder-Legitimatiebewijs Roode Kruis

In de chaos die tijdens oorlogshandelingen kunnen ontstaan raken geregeld kinderen vermist. In 1943 introduceert het Rode Kruis een speciaal kinderlegitimatiebewijs. De kinderen dragen dit kartonnetje van 4 bij 4 centimeter om hun nek, hierop zijn de naam, de geboortedatum en het adres van het kind vermeld. De zoekgeraakte kinderen kunnen zo sneller met de […]

1942 – Opening Centrale Keuken

De Rijksoverheid nam in het voorjaar van 1941 het initiatief om overal in den lande noodkeukens te openen. Gemeentes werden opgeroepen dergelijke keukens in te richten, waarbij werd opgemerkt dat de keukens zo eenvoudig mogelijk gebouwd moesten worden; liefst van hout. Zo kon zoveel mogelijk geld ten goede komen aan het verstrekken van warme maaltijden. […]

1941 – Clandestien slachten een volksgevaar

Clandestien slachten een volksgevaar Het A N P meldt: De laatste weken zijn herhaaldelijk berichten in de dagbladen verschenen waaruit op te maken viel, dat het euvel van clandestien slachten een grooten omvang heeft aangenomen. Zonder publiek zonder afnemers zou dit geheim slachten, dat uiteraard alleen door ongure elementen bedreven wordt, niet bestaan. Een fatsoenlijk […]

Burgemeesters in oorlogstijd

De burgemeesters in de Hoeksche Waard kwamen in de Tweede Oorlog voor behoorlijke dilemma’s te staan. Zo lang mogelijk verantwoordelijk blijven, om in ieder geval nog invloed te kunnen uitoefenen op beslissingen? Waar liggen de grenzen van morele en praktische aard, hoe raak je niet in een situatie van collaboratie? Na de meidagen van 1940, toen […]

1940-1941 – R-Verrichtingen voor de ‘Wehrmacht’

Op 16 juli 1940 werd er een verordening afgekondigd door Rijkscommissaris Seys-Inquart, waarin voor het bezette Nederlandse gebied vergoedingen werden geregeld voor verrichtingen ten behoeve van de Duitse Weermacht. De Duitsers zelf spraken van “Reguläre Leistungen”, oftewel Regelmatige verrichtingen, afgekort R-verrichtingen. In Nederland ontstond een uitvoerige administratie, de financiële afhandeling voor de lage bedragen kwam […]

1940 – Duitse muziekkapel op het marktplein

Een mooie foto van een muziekkorps op het marktplein. Aan de belangstelling kun je zien dat het in de beginperiode is, dus 1940.  Het is het muziekkorps van het 48ste Regiment. Deze foto correspondeert met een bericht dat de gemeentesecretaris A. Schipper destijds noteerde: “Begin september 1940. Een zonnige herfstdag. Een lange stoet van proviandwagens, afgewisseld […]

Melktank voor meer dan alleen melk

De aanvang van de opzet van de tentoonstelling Oorlog in de Hoeksche Waard, die 16 april opende, was al in het begin van 2014. Daarover gaat de maandelijkse column van Museum Hoeksche Waard dit keer, door Gerda den Hartog. Bron: Kompas 1 mei 2015  Wat moest er gebeuren om dit op poten te zetten? Het antwoord […]

De oorlogsherinneringen van Bert Dirkzwager

De oorlogsherinneringen van Bert Dirkzwager (uit ‘s-Gravendeel), door Will van Velsen-Griffioen. Ik ben Bert Dirkzwager, ben in 1927, als enig kind, geboren in Wieldrecht, dat is de Dordtse kant van het Oude Veer bij ‘s-Gravendeel, waar mijn vader in 1923 de autobusdienst van ‘s-Gravendeel naar Dordt begonnen was. Ik ben in Dordt op school geweest. Het […]

De oorlogsherinneringen van Adrie de Koning

De oorlogsherinneringen van Adrie de Koning (uit Strijen), door Will van Velsen-Griffioen. Mijn ouders hadden in Strijen een elektriciteitswinkel, zoiets als Barth, maar dan met radio’s erbij. Ik was bij mijn ouders in dienst. Mijn vader was voor hij met de winkel begon chauffeur geweest, maar toen in Strijen de elektricien wegging, zei hij: “Ik […]

Foto’s Duitse soldaten in Oud-Beijerland

Duitse soldaten lieten zich in de oorlog vaak fotograferen voor het thuisfront (zie ook deze serie). Er werd geposeerd en gelachen, alles gaat prima hier! In september en oktober 1940 bevond Regiment 48 zich in de Hoeksche Waard vanwege de geplande aanval op Engeland. De 13de Kompagnie lag in Oud-Beijerland. Foto’s ‘Duitse soldaten in Oud-Beijerland’ Deze soldaat […]