WO2 Hoeksche Waard

Een website over WO2 in de Hoeksche Waard

Categorie: Bezetting

1944 – Wie een kuil graaft….

Truus van der Hoeven uit Piershil liet in maart 2017 deze herinneringen aan de oorlog optekenen in de Piershilse Krant (Krant. No. 10) Wie een kuil graaft………. Onder andere via de website zijn veel Piershillenaars ervan op de hoogte dat er in de oorlog in de Oudendijk 2 tankvallen waren, gemarkeerd door doorgezaagde bomen. Minder […]

1943 – Jagen op Engelsche Vliegeniers

Dit rapport van Marechaussee Kool van 5 april 1943 geeft een mooi inkijkje op de beleving vanuit de bezetter. Diverse instanties waren betrokken bij het jagen op de piloten. Marechaussee gewest ’s-Gravenhage, afdeling Oud-Beijerland, groep Oud-Beijerland Rapport Betreffende de gevangenneming van drei Engelsche Piloten op het Eiland Tiengemeten op zondag 4 april 1943 Op zondag […]

1943 – Brandbommen op Nieuw-Beijerland

Op vrijdag 22 oktober 1943 werden in de avond drie brandbommen afgegooid boven Nieuw-Beijerland, door een vliegtuig van Amerikaanse of Engelse nationaliteit. Het liep af met alleen materiële schade, zo is te lezen in het Proces Verbaal van Eltjo Vondeling, wachtmeester van de Marechaussee. Twee exemplaren kwamen terecht op het land van L. van der […]

1942 – Een Tobruk bunker in de Mariapolder

Een Tobruk (of Tobroek) is een soort bunker. De naam is afgeleid van de plaats Tobroek in Libië, waar deze bouwwerken in 1941 voor het eerst werden gebouwd door het Italiaanse leger. Later werd het model, een gewapende betonnen gevechtsruimte met een 8-hoekig of rond gat aan de bovenzijde, overgenomen door de Duitsers en zo […]

Bord ‘Deichverteidigungsmaterial’ te Puttershoek

Dit bijzondere (en zeldzame!) waarschuwingsbord uit WO2 hangt in het Veerhuys van Puttershoek. Op het bord staat deze tekst: Deichverteidigungsmaterial Eigenmächtige materialentnahme zu andere Zwecken is verboten Der Wehrmachtbefehlshaber in de Niederlanden Vrij vertaald: Het is verboden om eigenhandig het hier aanwezig dijkversterkingsmateriaal (dijkbescherming) mee te nemen (voor een ander doel), ondertekend door de bevelhebber […]

1941-1944 – Luchtbeschermingdienst Strijen

In 1939 werd de Luchtbeschermingsdienst (LBD) opgericht, met als taak de burgerbevolking te wijzen op de gevaren van luchtaanvallen. In de oorlog werd de verplichte verduistering gecontroleerd. Alle woonplaatsen moesten helemaal donker zijn, om te voorkomen dat ze als herkenningspunten voor geallieerde vliegtuigen zouden dienen. Leden van de LBD zorgden ook voor het verlenen van […]

Maria de Vos uit Numansdorp

Tijdens het uitzoeken van familiedocumenten kwamen deze stukken tevoorschijn. Mooie documenten uit de de Tweede Wereldoorlog betreffende Maria de Vos uit Numansdorp. In de oorlog werkte zij voor de Joodse Firma Blitz te Amsterdam. Zoals op het persoonsbewijs is te zien kwam ze naderhand terecht in diverse plaatsen. Een bijzondere brief betreffende Joodse bezittingen werd […]

1942 – Met een lelijk woord gaarkeuken

Enkele weken na de opening blijkt de Centrale Keuken in Oud-Beijerland een succes te zijn. Knipsel ‘Met een leelijk woord gaarkeuken genoemd’ – februari 1942 De Centrale Keuken (met een leelijk woord „gaarkeuken” genoemd) is bezig populair te worden, nadat zij nu gedurende drie weken haar werk ten behoeve van een groot aantal ingezetenen heeft […]

1943 – Kinder-Legitimatiebewijs Roode Kruis

In de chaos die tijdens oorlogshandelingen kunnen ontstaan raken geregeld kinderen vermist. In 1943 introduceert het Rode Kruis een speciaal kinderlegitimatiebewijs. De kinderen dragen dit kartonnetje van 4 bij 4 centimeter om hun nek, hierop zijn de naam, de geboortedatum en het adres van het kind vermeld. De zoekgeraakte kinderen kunnen zo sneller met de […]

1942 – Opening Centrale Keuken

De Rijksoverheid nam in het voorjaar van 1941 het initiatief om overal in den lande noodkeukens te openen. Gemeentes werden opgeroepen dergelijke keukens in te richten, waarbij werd opgemerkt dat de keukens zo eenvoudig mogelijk gebouwd moesten worden; liefst van hout. Zo kon zoveel mogelijk geld ten goede komen aan het verstrekken van warme maaltijden. […]

1941 – Clandestien slachten een volksgevaar

Clandestien slachten een volksgevaar Het A N P meldt: De laatste weken zijn herhaaldelijk berichten in de dagbladen verschenen waaruit op te maken viel, dat het euvel van clandestien slachten een grooten omvang heeft aangenomen. Zonder publiek zonder afnemers zou dit geheim slachten, dat uiteraard alleen door ongure elementen bedreven wordt, niet bestaan. Een fatsoenlijk […]

Burgemeesters in oorlogstijd

De burgemeesters in de Hoeksche Waard kwamen in de Tweede Oorlog voor behoorlijke dilemma’s te staan. Zo lang mogelijk verantwoordelijk blijven, om in ieder geval nog invloed te kunnen uitoefenen op beslissingen? Waar liggen de grenzen van morele en praktische aard, hoe raak je niet in een situatie van collaboratie? Na de meidagen van 1940, toen […]

1940-1941 – R-Verrichtingen voor de ‘Wehrmacht’

Op 16 juli 1940 werd er een verordening afgekondigd door Rijkscommissaris Seys-Inquart, waarin voor het bezette Nederlandse gebied vergoedingen werden geregeld voor verrichtingen ten behoeve van de Duitse Weermacht. De Duitsers zelf spraken van “Reguläre Leistungen”, oftewel Regelmatige verrichtingen, afgekort R-verrichtingen. In Nederland ontstond een uitvoerige administratie, de financiële afhandeling voor de lage bedragen kwam […]

1940 – Duitse muziekkapel op het marktplein

Een mooie foto van een muziekkorps op het marktplein. Aan de belangstelling kun je zien dat het in de beginperiode is, dus 1940.  Het is het muziekkorps van het 48ste Regiment. Deze foto correspondeert met een bericht dat de gemeentesecretaris A. Schipper destijds noteerde: “Begin september 1940. Een zonnige herfstdag. Een lange stoet van proviandwagens, afgewisseld […]

Melktank voor meer dan alleen melk

De aanvang van de opzet van de tentoonstelling Oorlog in de Hoeksche Waard, die 16 april opende, was al in het begin van 2014. Daarover gaat de maandelijkse column van Museum Hoeksche Waard dit keer, door Gerda den Hartog. Bron: Kompas 1 mei 2015  Wat moest er gebeuren om dit op poten te zetten? Het antwoord […]

De oorlogsherinneringen van Bert Dirkzwager

De oorlogsherinneringen van Bert Dirkzwager (uit ‘s-Gravendeel), door Will van Velsen-Griffioen. Ik ben Bert Dirkzwager, ben in 1927, als enig kind, geboren in Wieldrecht, dat is de Dordtse kant van het Oude Veer bij ‘s-Gravendeel, waar mijn vader in 1923 de autobusdienst van ‘s-Gravendeel naar Dordt begonnen was. Ik ben in Dordt op school geweest. Het […]

De oorlogsherinneringen van Adrie de Koning

De oorlogsherinneringen van Adrie de Koning (uit Strijen), door Will van Velsen-Griffioen. Mijn ouders hadden in Strijen een elektriciteitswinkel, zoiets als Barth, maar dan met radio’s erbij. Ik was bij mijn ouders in dienst. Mijn vader was voor hij met de winkel begon chauffeur geweest, maar toen in Strijen de elektricien wegging, zei hij: “Ik […]

Foto’s Duitse soldaten in Oud-Beijerland

Duitse soldaten lieten zich in de oorlog vaak fotograferen voor het thuisfront (zie ook deze serie). Er werd geposeerd en gelachen, alles gaat prima hier! In september en oktober 1940 bevond Regiment 48 zich in de Hoeksche Waard vanwege de geplande aanval op Engeland. De 13de Kompagnie lag in Oud-Beijerland. Foto’s ‘Duitse soldaten in Oud-Beijerland’ Deze soldaat […]

Tekenen op oud behangpapier

In april 2015 startte het Kompas met een serie over de oorlog: Mensen uit de Hoeksche Waard blikken terug op de oorlogsjaren ’40-’45 en de bevrijding. In deel 6 Gerard van Roon: Tekenen op oud behangpapier – Bron Kompas 24 april 2015 Kinderen en jongeren waren in de oorlogsjaren niet veel anders dan nu. Ook […]

Duitsers op tramhalte Krooswijk (Oud-Beijerland)

Een mooie fotoserie van Duitse soldaten op het tramstation Krooswijk te Oud-Beijerland. De kiekjes komen uit het album van de familie Osnabrugge. Zij hadden zoals zo vele Hoeksche Waarders Duitsers over de vloer, gelukkig voor het nageslacht is dat ook op de foto vastgelegd, een bijzondere serie! Fotoserie ‘Duitsers op tramhalte Krooswijk’ Enkele soldaten van […]

1945 – Rake misser teisterde Bezuidenhout

In het Reformatorisch Dagblad van vrijdag 27 februari verscheen een artikel over het bombardement van Bezuidenhout. Hierbij kwam Pieternella Klein uit Goudswaard (en niet uit Piershil, zoals hier abusievelijk vermeld) om het leven. Pieternella Klein staat op het Monument Burgerslachtoffers WO2 Korendijk. Bron: Reformatorisch Dagblad, L. Vogelaar „Je zag de mensen overal heen hollen, hollen, hollen. […]

Liedjes en gedichten 1939-1945 – door Ger Jansen

Ger Jansen uit Zuid-Beijerland heeft een boek samengesteld over oorlogsliedjes. Voor het nageslacht is het boek geschonken aan het Museum Hoeksche Waard te Heinenoord. “Ik heb die liedjes verzameld vanaf 2002 tot 2006. Het is een verzameling geworden van ik denk ongeveer 1200 stuks. Ik heb het destijds geprint op A4 formaat en in twee […]

1996 – Jo Trouw al vijftig jaar samen met Russische bruid

Knipsel ‘Jo Trouw al vijftig jaar samen met Russische bruid’- 1996 Johannes Trouw en Maria Trouw-Sobolewa vieren vanavond in dorpshuis Renesse hun vijftigjarig huwelijksfeest. Behalve vrienden en kennissen uit Korendijk worden er veel Russen verwacht, want dát is het land waar Jo’s bruid inmiddels zeventig jaar geleden werd geboren. Het gouden paar leerde elkaar kennen […]

Het oorlogsarchief van het Rode Kruis (Den Haag)

Op 14 januari 2015 heb ik een bezoek gebracht aan het verenigingsgebouw van het Rode Kruis in Den Haag. Albert Oosthoek (auteur van o.a. ‘Uit trouw geboren’) heeft me zijn werkplek laten zien en natuurlijk het archief. Website: http://www.rodekruis.nl/dit-zijn-we/oorlogsarchief Mijn bezoek aan het archief heeft geleid tot de publicatie van twee artikelen: – ‘Inloggen op oorlogsarchief’ – […]

Toen de oorlog begon: deel 6 (Hitler’s geheime wapen)

Knipsel ‘Toen de oorlog begon – deel 6 (Hitler’s geheime wapen)’ – AD Rotterdams Dagblad, editie Hoeksche Waard, 13 maart 2015 In de Tweede Wereldoorlog werden vanaf 42 plaatsen in Nederland V1-raketten afgeschoten. De zuidelijkste lanceerinstallatie lag in de Hoeksche Waard. Volgens een voorzichtige schatting van het Netherlands Intelligence Department werden 75 tot 100 Vl’s […]

1940 – Bommen op Puttershoek

Knipsel ‘De bomaanslag op Puttershoek’ 21 DOODEN, 3 VERMISTEN EN 6 GEWONDEN, ’s Gravenhage 25 October. Tot de gemeenten, welke in den afgeloopen nacht alsmede in den vroegen morgen in meer of mindere mate geteisterd zijn door de bombardementen der Engelsche vliegers, behoort ook het dorp Puttershoek op het Zuid-Hollandsche eiland Beyerland, waar eenige projectielen […]

1944-1945 – V1 installatie in Puttershoek (3D animatie)

In januari en februari 1945 werden er vanaf het terrein van de suikerfabriek te Puttershoek V1’s afgeschoten richting Antwerpen. De geallieerden bombardeerden het terrein in februari 1945, in maart 1945 werd de installatie ontmanteld. In WOII heeft men zeer veel verkenningsfoto’s gemaakt (tientallen miljoenen). Die werden geanalyseerd met een stereo microscoop. Omdat iedere foto ca 60% […]

1940-1945 – Suikerfabriek in oorlogstijd

De voortekenen van een oorlog begonnen voor de suikerfabriek in Puttershoek eigenlijk al in 1939, als zes medewerkers op 29 augustus onder de wapenen werden geroepen. Dit veroorzaakte veel beroering onder de andere mensen op de fabriek. Het betekende een algehele mobilisatie in het land en ongerust door de berichten in krant en radio over […]

Persoonsbewijzen WO2

Het persoonsbewijs (PB) was een identiteitskaart die op aandringen van de Duitse bezetter in de Tweede Wereldoorlog werd ingevoerd. In april 1941 werden alle Nederlanders van veertien jaar en ouder verplicht tot het bezit van een persoonsbewijs. Het bewijs had op de voorkant een pasfoto. Andere gegevens die het bevatte waren: de vingerafdruk van de betrokkene de […]

Inloggen op oorlogsarchief

Op woensdag 14 januari 2015 ben ik op bezoek geweest bij het Rode Kruis in Den Haag. De aanleiding was een artikel m.b.t. de Tweede Wereldoorlog in de Hoeksche Waard, maar gezien hetgeen ik daar allemaal hoorde en zag heb ik meteen een wat algemener artikel geschreven. Het werd helaas niet de landelijke versie van […]

1945 en 1967 – V1 in de polder

Onderstaande foto’s uit 1945 werden gemaakt bij de boerderij van de familie De Heer aan de Kreekkant 5 te Piershil (later werd dat Nieuw-Beijerland). Mevrouw Bosman-de Heer, die daar destijds woonde, vertelde dit verhaal bij deze foto’s: “Vanaf oktober 1944 tot maart 1945 werden V1-raketten gelanceerd vanaf Pernis en richting Antwerpen. Onze boerderij lag in […]

1944 – Aanwijzingen voor de evacuatie (inundatie)

AANWIJZINGEN VOOR TE EVACUEEREN PERSONEN UIT DE ZUID-HOLLANDSCHE EILANDEN NIEUWE HUISVESTING. Ten aanzien van de personen, die hun woning moeten verlaten, wordt onderscheid gemaakt tusschen 1. Zij, die zelf voor een evacuatie-adres zorgen. Wie zelf voor een evacuatie-adres zorg draagt, moet hiervan ten spoedigste in persoon mededeeling doen ter gemeente-secretarie. Eigen evacuatie-adressen zijn in het […]

1944 – De drie tankvallen van Piershil

In Piershil werden drie tankvallen aangelegd voor de Duitsers: twee op de Oudendijk en één op de Sluisjesdijk. De naam ‘tankval’ zegt natuurlijk al genoeg. In februari 1944 werd Piershil onder water gezet zoals vele gebieden in de nabijheid. Het werd gedaan om een eventuele invasie te bemoeilijken. Om te zorgen dat het gebied voor tanks onbegaanbaar […]

1945 – De razzia

De razzia – door Jaap Hollander Dit verhaal speelt zich af op de ‘overlandse’ grond van de Hoekse Waard, om precies te zijn rond Piershil en Nieuw Beyerland. Pa was veeverloskundige   en castreur en we bewoonden een vrij groot huis. Het was in het laatste oorlogsjaar. De mensen hadden op het platteland nog net genoeg […]

Schaarste op school

In school was tot 1944 weinig te bemerken van de oorlog. Alles ging het oude gangetje. Wel kwamen de kinderen met allerlei verhalen over de oorlog, het één al mooier dan de ander, meestal sterk overdreven. Sommige schoolbehoeften waren moeilijk te bekomen, vooral met het handwerkmateriaal was het treurig gesteld. Alleen met textielpunten lukte het nog […]

Pamfletten en liedjes

In de oorlog werd er van alles uitgeworpen door de vliegtuigen. Pamfletten, snoepgoed en liedjes! Terwijl de Canadezen op weg waren om Nederland van de onderdrukker te bevrijden, vertoefde H.K.H. Prinses Juliana met de drie prinsesjes in Canada. Al spoedig na hun vertrek waren wij in de gelegenheid om foto’s te kopen van die prinsesjes en […]

1942 – Gemeente-Ziekenhuizen van Rotterdam

In de oorlog werd er van alles nauwgezet geregistreerd door de bezetter. Hier een bewijs daar van, ooit in het bezit van de Piershillenaar Janus Bezemer. De kaart is verstrekt ten behoeve van de distributiedienst en is het bewijs dat hij gedurende een bepaalde periode is verzorgd in een van de gemeente ziekenhuizen in Rotterdam. […]

1941 – Schutkleur voor de Bosmanmolentjes

In april 1941 kreeg de firma Bosman in Piershil een bijzonder schrijven. Omdat de weerkaatsing van de blank aluminium wieken kon dienen als ‘orienteeringspunt voor vliegtuigen van met Duitschland in oorlog zijnde landen’, moest een schutkleur worden aangebracht. Niet alleen op de bestaande molens, ook de nog te bouwen exemplaren vielen onder de maatregel. Document Windmolens […]

Radio Oranje

Radio Oranje was een radioprogramma van de Nederlandse regering in Londen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het programma werd om 9 uur ’s avonds uitgezonden door de European service van de BBC in Londen. De eerste uitzending vond plaats op 28 juli 1940 en werd gevuld door Koningin Wilhelmina. De openingstune van het programma was het geuzenlied “In naam van […]

1940-1942 – Zeer koude winters

Op klimatologisch gebied waren de jaren veertig zeer opvallende jaren, warme zomers en ijskoude winters. Er stammen twee temperatuurrecords uit de Tweede Wereldoorlog: op 27 januari 1942 noteerde oud-KNMI-waarnemer Jaap Langedijk in Winterswijk met – 27,4 graden de laagste temperatuur ooit in Nederland gemeten en op 23 augustus 1944 noteerde de waarnemer in Warnsveld met 38,6 graden de hoogste […]

1940 – Hermann Göring zoekt vrachtwagen (Vierjahresplan)

In oktober 1940 ontving burgemeester Hammer van Piershil vanuit Amsterdam een schrijven uit naam van ‘Der Reichsmarschall des Großdeutschen Reiches ‘, Hermann Göring. Het was een brief inzake het registeren (opsporen) van vrachtwagens. Deze registratie maakte, net als talloze andere registraties, deel uit van het zogenaamde ‘Vierjahresplan’. Dit plan werd oorspronkelijk in 1936 gemaakt, werd […]

1940 – Arbeidsdienst

De Nederlandse Arbeidsdienst was een eerst vrijwillige en later verplichte werkinzetdienst (Arbeitseinsatz) voor mannen en vrouwen in Nederland in de Tweede Wereldoorlog. In alle dorpen en steden werd ‘geronseld’, op de wijze zoals in onderstaande documenten uit december 1940 valt te lezen. Documenten ‘Nederlandschen Arbeidsdienst’ – 1940 Document ‘Geneeskundig onderzoek’ – december 1940 Poster ‘Nederlandsche […]

1940 – Maatregelen ten aanzien van duiven

Tijdens de bezetting zagen de Duitsers al snel het militaire belang van duiven in. Na heftige protesten werd er aanvankelijk vanaf gezien dat alle duiven gedood moesten worden. Er volgden wel strenge regels en registratie (zie documenten). Enkele jaren later, toen de ware aard van de bezetter geen geheimen meer kende, moesten de duiven alsnog […]

1940 – Inkwartieringsvergoeding

In de Tweede Wereldoorlog werden in Nederland Duitse soldaten ingekwartierd. De burgemeester moest opgeven hoeveel officieren en soldaten er bij de inwoners thuis konden worden ondergebracht. Hiervoor moest door de Duitse soldaten of SS’ers een vergoeding worden betaald aan de gemeente waaronder het kwartier viel. Deze vergoeding werd vervolgens doorbetaald aan de kwartiergever. Ook eventuele […]

Zoeklicht Stellung Wiesenfeld te Piershil

In de Tweede Wereldoorlog werd in Piershil een zoeklicht geplaatst door de bezetter. Dat gebeurde in de polder Klein-Piershil. De bedoeling van het zoeklicht was eenvoudig: zoeken naar vijandelijke vliegtuigen. Dat gebeurde meestal in teamverband en samen met andere zoeklichten in de omgeving werd getracht om een vliegtuig in de lichtbundel te vangen. Wanneer dat lukte brandde […]

Adrianus Verhorst, † 23 mei 1945

Adrianus Verhorst werd geboren op 28 augustus 1901 te Piershil als zoon van Jan Verhorst en Pieternella Kleijn. Hij trouwde op 1 mei 1925 te Zuid-Beijerland met Maria Konijnendijk (25 maart 1903, Nieuw-Beijerland). Het echtpaar kreeg één zoon: Jan Willem Verhorst (19 september 1925, Oud-Beijerland). Hij staat vermeld op het Monument Burgerslachtoffers WO2 Korendijk Tijd om naar […]

Leendert Schelling, † 25 februari 1945

Leendert Schelling werd geboren op 18 juni 1923 te Goudswaard als jongste zoon van Hendrik Schelling (4 juni 1885, Numansdorp) en Geertrui van Leenen (10 juni 1884, Goudswaard). Het echtpaar Schelling, woonachtig aan de Oudendijk te Goudswaard, kreeg acht kinderen: vijf zoons en drie dochters. Hij staat vermeld op het Monument Burgerslachtoffers WO2 Korendijk Maak het niet […]

Gillis, Betje en Johanna Doeleman, † 23 februari 1945

Gillis Doeleman werd geboren op 10 april 1867 te Dreischor. Hij trouwde op 27 mei 1892 met Elizabeth Suzanna (Betje) Viergever (24 juni 1869, Noordgouwe). Het echtpaar kreeg vier kinderen, drie dochters en een zoon: Maatje Johanna, Johanna Lena (Jo), Daatje Suzanna (Suze) Johannes en Daniël. Jo (27 oktober 1894, Noordwelle) was getrouwd met Thijs […]

Annee Andeweg, † 17 januari 1945

Annee Andeweg werd geboren op 1 september 1884 te Zuid-Beijerland als zoon van Gerrit Andeweg en Elisabeth Anna Marcus. Op 6 februari 1913 trouwde hij te Strijen met Lena van Santen (3 december 1884, Strijen). Het echtpaar kreeg één dochter en drie zoons: Elisabeth Anna Andeweg (14 maart 1914, Zuid-Beijerland), Petrus Andeweg (9 september 1915, […]

WO2 Hoeksche Waard © 2014

Door de site te te blijven gebruiken, gaat u akkoord met het gebruik van cookies. meer informatie

De cookie-instellingen op deze website zijn ingesteld op 'toestaan cookies "om u de beste surfervaring mogelijk. Als u doorgaat met deze website te gebruiken zonder het wijzigen van uw cookie-instellingen of u klikt op "Accepteren" hieronder dan bent u akkoord met deze instellingen.

Sluiten